Waarom 'def-def2-echt-final' misgaat

Bijna iedereen die iets maakt op een computer heeft ooit een map gehad die er ongeveer zo uitzag: 'offerte.docx', 'offerte-nieuw.docx', 'offerte-def.docx', 'offerte-def2.docx', 'offerte-def2-echt-final.docx'. Bij een website of een script gaat het precies zo: 'index.html', 'index-oud.html', 'index-nieuw-def.html' — of je kopieert de hele map en houdt 'project', 'project-kopie' en 'project-werkt-wel' naast elkaar.

Dat is geen slordigheid. Het is een gezond instinct: je wilt kunnen terugvallen op iets wat het deed. Alleen is de manier waarop je dat doet onbetrouwbaar. Na een week weet je niet meer wat het verschil is tussen def en def2, waarom je die kopie ook alweer maakte, en welke van de vijf de versie is die je aan de klant hebt gestuurd.

Drie problemen die je waarschijnlijk herkent

Het eerste is de angst om iets te veranderen. Zodra iets werkt, durf je er niet meer aan. Je wilt een idee uitproberen, maar de kans dat je het kapotmaakt weegt zwaarder — dus laat je het. Je project staat stil omdat je geen weg terug hebt.

Het tweede is dat je niet meer weet wat je veranderd hebt. Iets werkte gisteren en vandaag niet meer. Ergens tussen die twee momenten zit één wijziging die het brak, maar welke? Zonder geschiedenis kun je alleen gokken en overal tegelijk zoeken.

Het derde speelt zodra er iemand bijkomt: twee mensen werken in hetzelfde bestand. Jullie mailen versies heen en weer, iemand werkt per ongeluk verder in de oude, en het werk van een halve dag is weg. Bij samenwerken worden losse kopieën gegarandeerd een probleem.

Wat versiebeheer daar tegenover zet

Versiebeheer betekent dat je niet losse kopieën van je project bewaart, maar de geschiedenis ervan. Je legt op momenten die jij kiest vast: 'zo ziet het er nu uit'. Zo'n vastgelegd moment heet een commit, en je geeft er zelf een korte beschrijving bij.

Vanaf dat moment heb je een tijdlijn. Je kunt zien wat er tussen twee momenten veranderd is, tot op de regel nauwkeurig. Je kunt terug naar hoe het gisteren was. Je kunt iets uitproberen op een zijspoor en dat weggooien als het niets wordt, zonder dat je hoofdversie er iets van merkt. En je kunt met anderen aan hetzelfde project werken zonder elkaars werk te overschrijven.

Het gereedschap dat dit doet heet Git. Het is gratis, het draait op je eigen computer, en het is wat vrijwel elk softwarebedrijf ter wereld gebruikt. Je hoeft er geen programmeur voor te zijn: in deze cursus leer je de handvol commando's die je in de praktijk echt gebruikt.

Hierboven zie je waar je aan het eind van module 2 zelf naar kijkt: de geschiedenis van een project. Elke regel is één vastgelegd moment, met een korte code en jouw eigen beschrijving erbij. Je hoeft dit nog niet te kunnen — merk alleen op wat het je geeft. In plaats van vijf mappen met raadselachtige namen heb je één project met een leesbaar verhaal erachter.